Chế tài phạt vi phạm và lãi do chậm thanh toán trong hợp đồng

Khi khách hàng hoặc đối tác chậm thanh toán: Doanh nghiệp có thể dựa vào những biện pháp pháp lý nào để vừa răn đe vi phạm, vừa thu hồi tổn thất?

Trong thực tiễn thương mại, “phạt vi phạm” và “lãi do chậm thanh toán” là hai biện pháp khắc phục phổ biến. Tuy nhiên, do bản chất pháp lý khác nhau và những khoảng trống trong quy định hiện hành, các doanh nghiệp thường gặp khó khăn khi soạn thảo hợp đồng hoặc xử lý tranh chấp.

Từ góc nhìn thực tiễn, dưới đây là 4 vấn đề trọng tâm doanh nghiệp cần lưu ý:

Hiểu rõ bản chất pháp lý

Phạt vi phạm → là biện pháp răn đe, chỉ được áp dụng nếu có thỏa thuận rõ ràng trong hợp đồng.

Lãi do chậm thanh toán → là nghĩa vụ mang tính pháp luật, áp dụng ngay cả khi không có thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng.

Điều kiện áp dụng

Phạt vi phạm: chỉ phát sinh khi hợp đồng có điều khoản quy định rõ.

Lãi chậm thanh toán: phát sinh khi nghĩa vụ thanh toán đã đến hạn, nhưng cần có tài liệu, chứng từ và thông báo phù hợp để đảm bảo tính hợp pháp khi yêu cầu.

Giới hạn tối đa

Hợp đồng thương mại: mức phạt không vượt quá 8% giá trị phần nghĩa vụ bị vi phạm.

Hợp đồng dân sự: mức lãi không vượt quá 20%/năm, hoặc mức lãi suất quá hạn trung bình của ít nhất 03 ngân hàng thương mại lớn.

Có thể áp dụng đồng thời cả hai biện pháp không?

Hiện có hai quan điểm:

(i) Chỉ được lựa chọn một biện pháp; hoặc

(ii) Có thể áp dụng đồng thời cả phạt vi phạm và lãi chậm thanh toán.

Thực tiễn giải quyết tại trọng tài thương mại cho thấy, nhiều trường hợp chấp nhận song song cả hai biện pháp, tương tự như việc kết hợp phạt vi phạm với bồi thường thiệt hại.

Kết luận:

Doanh nghiệp nên soạn thảo hợp đồng với các điều khoản phạt và lãi rõ ràng, lưu giữ hồ sơ đầy đủ, và tham vấn luật sư sớm – không chỉ để phòng ngừa rủi ro, mà còn để bảo vệ và tối ưu hóa quyền lợi hợp pháp của mình.

Vui lòng tham khảo tài liệu chi tiết đính kèm theo bài viết này: https://drive.google.com/file/d/1EoBQQF7LGQMo1yDI8UFnwCJlEkyoAFLS/view?usp=sharing

Lưu ý: Bài viết và tài liệu đính kèm được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin và chia sẻ kiến thức, không phải là ý kiến tư vấn pháp lý. Chúng tôi không chịu trách nhiệm pháp lý đối với việc áp dụng nội dung trên mà không có tư vấn pháp lý cụ thể cho từng trường hợp.

CÔNG TY LUẬT THE LAM
🏢 Indochina Park Tower, Số 4 Nguyễn Đình Chiểu, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh
📞Tel: +84 (0)28 710 58 222 – 6288 3798 – Hotline: +84 (0) 97 309 77 77
✉ Email: info@thelamlawllc.com