Thỏa thuận trọng tài trong tranh chấp tín dụng nhiều bên – Quan điểm của Tòa án - THE LAM LAW

❓ Việc tồn tại điều khoản trọng tài có mặc nhiên loại trừ thẩm quyền của Tòa án hay không?

Trong một bản án phúc thẩm gần đây liên quan đến tranh chấp hợp đồng tín dụng và thế chấp giữa VPBank và các cá nhân vay vốn, có sự tham gia của Công ty Cổ phần Novareal, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã làm rõ phạm vi hiệu lực và tác động pháp lý của thỏa thuận trọng tài trong các giao dịch nhiều bên.

THE LAM chia sẻ một số nội dung đáng chú ý như sau:

🧾 Tóm tắt vụ án

🔹 Ngân hàng cấp tín dụng cho các cá nhân vay, khoản vay được bảo đảm bằng tài sản gắn với một dự án bất động sản;

🔹 Giữa ngân hàng và chủ đầu tư dự án có thỏa thuận trọng tài, tuy nhiên giữa ngân hàng và bên vay không tồn tại thỏa thuận trọng tài;

🔹 Bản án sơ thẩm bị hủy toàn bộ và vụ án được giao xét xử lại do vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng.

🔍 Lập luận pháp lý của Tòa án

1. Thỏa thuận trọng tài chỉ có hiệu lực tương đối

Tòa án khẳng định nguyên tắc cơ bản:

🔹 Thỏa thuận trọng tài chỉ ràng buộc các bên đã thỏa thuận;

🔹 Do bên vay không phải là chủ thể ký kết thỏa thuận trọng tài, nên không có căn cứ pháp lý để buộc các bên này giải quyết tranh chấp bằng trọng tài hoặc loại trừ thẩm quyền của Tòa án.

2. Không mở rộng hiệu lực thỏa thuận trọng tài đối với bên không ký kết

Tòa án bác bỏ lập luận cho rằng trọng tài đương nhiên được áp dụng chỉ vì các giao dịch có liên quan đến cùng một dự án và một trong các hợp đồng có chứa điều khoản trọng tài.

📌 Thỏa thuận trọng tài không thể được suy đoán hay mở rộng hiệu lực một cách mặc nhiên, kể cả trong các giao dịch thương mại có mối liên hệ chặt chẽ.

3. Thẩm quyền được xác định theo bản chất tranh chấp

🔹 Tranh chấp cốt lõi là nghĩa vụ trả nợ phát sinh từ hợp đồng tín dụng;

🔹 Các thỏa thuận liên quan đến dự án chỉ mang tính phụ trợ và không làm thay đổi thẩm quyền giải quyết tranh chấp.

📌 Kết luận rút ra

▪️ Điều khoản trọng tài không tự động loại trừ thẩm quyền của Tòa án khi các bên tranh chấp chính không phải là bên thỏa thuận trọng tài;

▪️ Trong hợp đồng tín dụng nhiều bên, điều khoản giải quyết tranh chấp cần được thiết kế đồng bộ đối với các hợp đồng liên quan;

▪️ Tòa án xác định thẩm quyền dựa trên bản chất pháp lý của tranh chấp, không chỉ dựa trên bối cảnh hoặc mối liên hệ giao dịch.

📎 Tham chiếu: Bản án phúc thẩm

CÔNG TY LUẬT THE LAM
🏢 Indochina Park Tower, Số 4 Nguyễn Đình Chiểu, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh
📞Tel: +84 (0)28 710 58 222 – 6288 3798 – Hotline: +84 (0) 973 097 777
✉ Email: info@thelamlawllc.com