Bức tranh pháp lý Việt Nam 2024: Cải cách hay rủi ro?

Những thay đổi pháp lý nhanh chóng đang định hình lại cách doanh nghiệp vận hành – nhưng liệu chúng ta có đang đi quá nhanh?

Báo cáo Dòng chảy pháp luật kinh doanh 2024 do VCCI công bố mang đến một cái nhìn toàn cảnh về sự biến động trong khung khổ pháp lý và quản lý của Việt Nam, cho thấy những cải cách mạnh mẽ song song với các bất cập còn tồn tại.

Tốc độ ban hành văn bản pháp luật chưa từng có

Năm 2024, có 31 luật, 182 nghị định và 629 thông tư được ban hành.

Thời gian soạn thảo luật được rút ngắn mạnh — từ 22 tháng xuống còn 10 tháng, thậm chí chỉ 1–2 tháng đối với các thủ tục rút gọn.

Một luật thường sửa đổi nhiều luật khác, giúp tăng tốc độ nhưng lại tạo ra thách thức trong việc áp dụng và diễn giải.

Ví dụ: Nghĩa vụ thuế đối với thương mại điện tử được quy định rải rác trong 3 luật khác nhau với thời điểm hiệu lực khác nhau.

Cải cách thủ tục hành chính: Hơn 3.000 điều kiện kinh doanh được công bố đã được đơn giản hóa hoặc bãi bỏ.

Tuy nhiên, phần lớn chỉ mang tính hình thức (ví dụ: bỏ bớt một số trường thông tin trong biểu mẫu, thay vì thực sự giảm bớt điều kiện).

Các yêu cầu báo cáo hậu kiểm và thủ tục cấp phép đối với một số ngành nghề như dịch vụ công chứng vẫn còn rườm rà.

Thủ tục đầu tư: Những đột phá đáng chú ý

Áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt cho các ngành chiến lược (ví dụ: sản xuất chip bán dẫn, R&D), giúp rút gọn đáng kể các bước phê duyệt.

Các vướng mắc liên quan đến đất đai tại TP.HCM, Đà Nẵng và Khánh Hòa được giải quyết thông qua các cơ chế pháp lý đặc thù.

Tuy nhiên, rào cản gia nhập thị trường ở một số ngành nghề vẫn chưa được gỡ bỏ hoàn toàn.

Quản lý chặt, thiếu cơ chế thị trường

Các nhà sản xuất thiết bị bay không người lái (drone) vẫn phải xin giấy phép kinh doanh có điều kiện, mặc dù rủi ro thực tế nằm ở khâu sử dụng, không phải sản xuất.

Thị trường xăng dầu vẫn chịu quản lý chặt của Nhà nước, hạn chế cạnh tranh dù đã có nhiều lần sửa đổi nghị định.

Việc chuyển nhượng quyền sở hữu tại các công ty luật tư nhân vẫn phải xin chấp thuận trước — trái với thông lệ doanh nghiệp hiện đại.

Tại THE LAM LAW, chúng tôi nhìn nhận những biến chuyển pháp lý này không chỉ là thách thức tuân thủ, mà còn là cơ hội chiến lược để doanh nghiệp tái cấu trúc quản trị rủi ro và khai mở tiềm năng đầu tư.

Doanh nghiệp của bạn đã sẵn sàng ứng phó với sự biến chuyển pháp lý tại Việt Nam? Hãy để chúng tôi giúp bạn biến phức tạp pháp lý thành lợi thế thương mại.

Nguồn: Báo cáo Dòng chảy pháp luật kinh doanh 2024 – VCCI

CÔNG TY LUẬT THE LAM
🏢 Indochina Park Tower, Số 4 Nguyễn Đình Chiểu, Phường Đa Kao, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh
📞Tel: +84 (0)28 710 58 222 – 6288 3798 – Hotline: +84 (0) 97 309 77 77
✉ Email: info@thelamlawllc.com